Bezuinigen: minder gemeente, meer burger

donderdag 17 november 2011

Zo zou je in het kort kunnen samenvatten hoe de bezuinigingsopgave, waar de gemeente Zeist evenals alle andere gemeenten voor stond, is ingevuld. En dat slaat op twee aspecten: het resultaat en de manier waarop.
Als wethouder burgerparticipatie en financiën ben ik trots op Zeist!

Het proces

Vroeger (niet eens zolang geleden) zou het college van B&W opdracht hebben gegevens aan de ambtenaren om voor x miljoen aan bezuinigingsmaatregelen te vinden. Op grond daarvan zou het college voorstellen doen aan de gemeenteraad, met vaak als resultaat een storm van protest vanuit de samenleving. Dan worden vaak goede alternatieven genoemd die terzijde worden geschoven omdat het proces al te ver is en de tijd dringt.

Zonde van de energie en zonde dat creatieve ideeën niet vanaf het begin zijn meegenomen. Dat moet anders in deze tijd waarin burgers beschikken over grote deskundigheid. Het vroeg betrekken van inwoners, bedrijven, organisaties en verenigingen staat als belangrijk punt in het verkiezingsprogramma D66 Zeist en dat hebben we ook ingebracht bij het tot stand komen van de coalitie. Ook de gemeentelijke organisatie stond er positief in en zo kwamen de burgers als eerste aan zet. Wel ondersteund maar niet gestuurd door ambtenaren en ook gemeenteraad en college stonden op afstand. Het vertrouwen, dat zo werd uitgesproken in de deelnemers aan de 8 expertgroepen, is beloond met een groot aantal concrete voorstellen en ideeën.

Resultaat: positieve energie en denkkracht is aangewend in een lastige situatie. Een werkwijze die we in komende jaren op andere onderwerpen kunnen toepassen, waarbij we wel steeds moeten leren van de ervaringen. Een voorbeeld in Nederland, Als zodanig erkend door het ministerie van Binnenlandse Zaken en ook op het lanelijk congres van 5 november j.l. werden we gepresenteerd als één van de gemeentelijk successen van D66.

De resultaten

Ga er maar aan staan: bezuinig 15% op je uitgaven. Als je het naar je eigen situatie vertaalt komt het al gauw neer op verkopen van je auto en goedkoper gaan wonen. De expertgroepen kwamen met doordachte voorstellen, die zonder meer pijn doen, maar wel een gezonde situatie opleveren. Op www.zeist.nl – zoek op bezuinigingsdialoog – staan alle voorstellen. Een belangrijk resultaat is ook dat expertgroepen een visie hebben ontwikkeld over hoe gemeente en samenleving zich op verschillende gebieden, zoals sport, cultuur en ruimtelijke ontwikkeling, moeten gaan verhouden. Rode lijn is dat de verantwoordelijkheid meer komt te liggen bij de samenleving, de bewoners van een buurt, de verenigingen bijv. Op die visie kunnen we de komende jaren voortbouwen.

Het effect van de bezuinigingen zal vanaf 2013 voelbaar en zichtbaar worden, bijvoorbeeld in het minder onderhouden van wegen en groen. Minder zichtbaar is een aantal efficiencymaatregelen, bijvoorbeeld een efficiencykorting van 10% op jongerencentrum de Peppel. De kostenverhogingen voor enkele specifieke voorzieningen, zoals de toegangsprijs voor zwembad Dijnselburg zijn beperkt, maar wel merkbaar voor degenen die er gebruik van maken.
Tenslotte levert de gemeentelijke organisatie zelf een belangrijke bijdrage. In de grote reorganisatie van 2009 verviel al 15% van de arbeidsplaatsen, en de komende jaren zullen als gevolg van bezuinigingen op taken nog meer arbeidsplaatsen sneuvelen. En voor het derde jaar op rij worden budgetten niet gecompenseerd voor prijsstijgingen, daarmee een algemene efficiency taakstelling van bij elkaar ca. 2 miljoen.

Vetrouw op de kracht van mensen

Gemeenschap van Zeist: ik ben trots op jullie! Als wethouder financiën, maar vooral als wethouder burgerparticipatie is de verantwoordelijkheid veel beter te dragen met de betrokken samenleving, zoals die getoond is. Vertrouw op de kracht van mensen, is één van de pijlers van D66. In Zeist is het bewijs geleverd dat dit vertrouwen loont.

Johan Varkevisser
Wethouder burgerparticipatie en financiën